15.09.2026
15 қыркүйекте Алматы қаласында Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігінің 35 жылдығына арналған санитариялық-эпидемиологиялық қызмет қызметкерлерінің халықаралық конгресі алғаш рет өтті. Іс-шараға мемлекеттік органдардың, денсаулық сақтау ұйымдарының, ғылым және білім беру саласының, кәсіби қауымдастықтардың, жеке және үкіметтік емес секторлардың 700-ден астам өкілі, сондай-ақ ұлттық және халықаралық сарапшылар қатысты.
Конгресс санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылық пен халықтың биологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз етудің заманауи тәсілдерін талқылау және тәжірибе алмасу мақсатында кәсіби және ғылыми қауымдастықтардың басын қосты.
Іс-шара Қазақстанның санитариялық-бактериологиялық зертханалар желісінің қалыптасқанына 105 жыл және көрнекті ғалым Масғұт Айқымбаевтың туғанына 110 жыл толуына арналған айтулы даталарға да орайластырылды.
Конгреске Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау вице-министрі Тимур Сүлейменов, Алматы қаласы әкімінің орынбасары Нұрлан Абдрахимов және Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің төрағасы Сархат Бейсенова құттықтау сөздерін арнады.
Бейнеқұттықтау форматында қатысушыларға ТМД Бас хатшысының орынбасары Н. Сейтимов және Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) Қазақстандағы Елдік кеңсесінің басшысы, доктор Скендер Сыла сөз сөйледі.
Конгресс жұмысының маңызды бөлігі Қазақстан халқының санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығын қамтамасыз ету жүйесінің дамуына елеулі үлес қосқан санитариялық-эпидемиологиялық қызмет ардагерлерінің баяндамалары болды.
Конгреске Қазақстан, Қытай, Италия, Қырғызстан, Ресей және Өзбекстаннан сарапшылар қатысты. Олар зертханалық диагностика, эпидемиологиялық қадағалау, биологиялық қауіпсіздік және санитариялық-эпидемиологиялық тәуекелдерді басқару салаларындағы халықаралық тәжірибе мен заманауи практикаларды ұсынды.
«Бүгінде санитариялық-эпидемиологиялық қызмет алдында жаңа міндеттер тұр. Оларды ғылыми ынтымақтастықсыз, заманауи технологиялар мен халықаралық тәжірибе алмасусыз шешу мүмкін емес. Алғашқы Конгресті өткізу – кәсіби қауымдастықты біріктіріп, өзекті сын-қатерлерді талқылауға және қызметті одан әрі дамытудың перспективалы бағыттарын айқындауға мүмкіндік береді», – деп атап өтті Ұлттық сараптама орталығының Басқарма төрағасы Ерлан Қиясов.
Секциялық отырыстар барысында қатысушылар санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылыққа төнетін заманауи сын-қатерлерді, зертханалық қызметті дамытуды және Масғұт Айқымбаевтың ғылыми мұрасын талқылады. Микробиологиялық диагностиканың заманауи әдістеріне, геномдық қадағалауға, микробтарға қарсы препараттарға төзімділікке, зертханалық зерттеулердің сапасына, тамақ өнімдерінің қауіпсіздігіне және кадрлар даярлауға ерекше назар аударылды.
Адамдардың, жануарлардың, өсімдіктердің және қоршаған ортаның денсаулығына қатысты тәсілдерді біріктіретін «Бірыңғай денсаулық» («One Health») тұжырымдамасына ерекше назар аударылды. Қатысушылар қазіргі заманғы қауіп-қатерлердің кешенді сипатқа ие екенін және сектораралық өзара іс-қимылды, деректерді интеграциялауды, тәуекелдерді уақтылы бағалау мен басқаруды талап ететінін атап өтті.
Конгресс аясында биыл 105 жылдығы аталып отырған Қазақстанның санитариялық-бактериологиялық зертханалар желісінің даму тарихына да айрықша орын берілді. Оның тарихы 1921 жылы ашылған алғашқы зертханалардан бастау алып, бүгінде зертханалық диагностика мен санитариялық-эпидемиологиялық сараптаманың заманауи, кең таралған жүйесі ретінде жалғасып келеді.
Алғашқы халықаралық Конгресс саланың көпжылдық даму қорытындыларын шығаруға арналған алаң ғана емес, оның одан әрі даму бағдарларын қалыптастыратын маңызды алаң болды. Сондай-ақ Қазақстан Республикасының санитариялық-эпидемиологиялық қызметінің жеделдігі мен тұрақты тиімділігін арттыруға бағытталған үздік әлемдік тәжірибелерді, соның ішінде цифрландыру мен заманауи IT-технологияларды енгізу, сондай-ақ Орталық Азия елдері арасында санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылық саласындағы стратегиялық әріптестік пен салааралық ынтымақтастықты нығайту маңызды бағыттар болып табылады.
Санитариялық-бактериологиялық зертханалық қызметтің 105 жылдық тарихы жалғасуда – геномдық технологиялар, халықаралық стандарттар, ғылыми ынтымақтастық және халық денсаулығын қорғаудың жаңа тәсілдері дәуірінде.